• stojące i wiszące
• jedno i dwufunkcyjne
• z otwartą i z zamknięta komorą spalania
• tradycyjne i kondensacyjne

Kocioł stojący czy wiszący - kotły stojące są większe i cięższe od kotłów wiszących z powodu żeliwnego wymiennika ciepła. Dzięki temu kotły stojące są trwalsze. W kotłach wiszących  wymiennik ciepła jest stalowy.

Kocioł jednofunkcyjny – to kocioł, który może zasilać tylko instalację centralnego ogrzewania. Można do niego dokupić zasobnik do podgrzewania wody użytkowej, jednak dalej jest to kocioł jednofunkcyjny z zasobnikiem.

Kocioł dwufunkcyjny – posiada dodatkowy przepływowy wymiennik do podgrzewania wody. Dlatego można ogrzewać zarówno dom, jaki i wodę użytkową. Jest tańszy od kotła jednofunkcyjnego z zasobnikiem ale niestety nie gwarantuje równie komfortowego dostępu do ciepłej wody. Kocioł dwufunkcyjny przełącza się na podgrzewanie wody dopiero gdy odkręcimy kurek z ciepłą wodą. Jest to dość uciążliwe, gdyż trzeba odczekać aż ciepła woda  dopłynie z kotła do kranu. Ważne jest też aby w tym samym czasie z ciepłej wody nie korzystały dwie osoby. Dlatego taki kocioł nadaje się do niedużych domów z jedna łazienką.

Kocioł z otwartą komorą spalania – pobiera tlen potrzebny do spalania z pomieszczenia w którym jest zamontowany. Do pomieszczenia z kotłem o kubaturze, która nie może być mniejsza niż 8 m³, musi być zapewniony dopływ powietrza otworem o powierzchni co najmniej 200 cm² oraz wentylacja grawitacyjna kratką o takiej samej powierzchni.

Kocioł z zamkniętą komorą spalania – pobiera powietrze do spalania z zewnątrz. Powstające w procesie spaliny także nie maja styczności z powietrzem w pomieszczeniu. Dlatego kocioł ten może być zamontowany w dowolnym pomieszczeniu o kubaturze nie mniejszej niż 6,5 m³ z wentylacją grawitacyjną zakończoną kratką o powierzchni 200 cm².

Kocioł tradycyjny -  spalając paliwo, nie wykorzystują całej zawartej w nim energii. Część, zwana ciepłem utajonym, jest tracona wraz z parą wodną ulatującą do komina ze spalinami. Kocioł jest  tak konstruowany, aby podczas pracy temperatura spalin była utrzymywana na poziomie, przy którym nie dochodzi do kondensacji. W ten sposób traci się wprawdzie część energii, ale za to elementy kotła i komin nie są narażone na działanie agresywnych kwaśnych skroplin.

Kocioł kondensacyjny – aby wykorzystać ciepło utajone  do ogrzewania, trzeba doprowadzić do skroplenia (kondensacji) pary wodnej. Skroplenie pary wodnej daje ciepło. Elementy komina i kotła są narażone na działanie kwaśnych skroplin i dlatego muszą  być wykonane z szlachetnych materiałów. To dlatego kocioł kondensacyjny jest dwa razy droższy od tradycyjnego. To cena za wyższą  sprawność a więc mniejsze zużycie paliwa. W wymienniku kondensacyjnym woda powracająca z instalacji centralnego ogrzewania jest podgrzewana ciepłem wydzielającym się podczas wykraplania pary wodnej ze spalin.

Kotły ze spalaniem górnym są najprostszą odmianą kotłów na paliwa stałe. Komora spalania jest w nich połączona z komorą zasypową. Nadają się przede wszystkim
do spalania koksu, ewentualnie węgla. Kotły żeliwne bywają przystosowane także do spalania gazu i oleju opałowego (po dokupieniu do nich odpowiedniego palnika).

Kotły z dolnym spalaniem – przeznaczone są głównie do spalania węgla kamiennego. Spalanie odbywa się w pobliżu tylnej ściany komory spalania lub w komorze spalania znajdującej się w tylnej części komory zasypowej, w miejscu doprowadzania powietrza, ale system doprowadzenia powietrza wtórnego do komory spalania jest już bardziej rozwinięty. Następnie spaliny przepływają do drugiego ciągu spalinowego, gdzie są dopalane, czego konsekwencją jest wysoka sprawność kotłów. Kotły z dolnym spalaniem mają ruchomy lub stały ruszt. Ruszt ruchomy jest stalowy lub żeliwny, ruszt stały jest zazwyczaj tak zwanym rusztem wodnym.

Kotły zgazowujące to  nowoczesne kotły na drewno gdzie paliwo jest poddawane procesowi zgazowania. Przez zastosowanie  automatyki sterującej do spalania dochodzi w nich dwustopniowo. Najpierw w komorze wstępnej paleniska, przy ograniczonym dostępie powietrza, drewno jest ogrzewane i częściowo się utlenia. Prowadzi to do wydzielanie się składników gazowych, które dzięki nadciśnieniu wytworzonemu przez wentylator przedostają się do drugiej komory paleniska, do której dopływa dodatkowe powietrze – wtórne. Gaz zmieszany z tym powietrzem spala się.

Kotły wielopaliwowe – można w nich spalać paliwa stałe, lub – po zamontowaniu palnika olejowego - olej opałowy. Komora zasypowa zamienia się wtedy w komorę spalania mieszanki paliwowej. Palnik można zamontować w każdej chwili, nawet po kilku sezonach grzewczych od zakupu kotła. Łączny koszt instalacji olejowej rozkłada się w ten sposób w czasie.

Kotły z palnikiem retortowym – to urządzenia ekologiczne i bezobsługowe. Paliwo dozowane jest przez podajnik a następnie spalane w specjalnie skonstruowanym palniku. Palnik połączony jest  z cyfrową tablicą sterowniczą, która uwzględnia warunki atmosferyczne na zewnątrz. W palniku znajduje się także sprzężony z automatyka wentylator, który dozuje powietrze potrzebne do spalania.

Kotły z wentylatorem – ten rodzaj kotłów służy przede wszystkim do spalania miału. Kotły z wentylatorem wyciągowym w przewodzie łączącym kocioł z kominem wyróżniają się bezpyłowym spalaniem mieszanki i wysokim bezpieczeństwem użytkowania. Nowością są kotły wyposażone w zabezpieczenie przed nadmiernym wzrostem temperatury, i dlatego można je montować w nowoczesnych instalacjach grzewczych z tworzyw sztucznych. Procesor sterujący wentylatorem działający  w pięciu zakresach prędkości obrotowej umożliwia pełną kontrolę procesu.

W zależności od rodzaju paliwa dzielą się na:

Kotły na paliwa stałe (węgiel, koks, drewno,pellet, brykiet drewniany) – należą  do najbardziej popularnych ponieważ paliwo stałe takie jak węgiel czy drewno jest stosunkowo nie drogie.

Kotły gazowe (na gaz ziemny) – proste w obsłudze. Stale gotowe do pracy. Mogą ogrzewać dom i podgrzewać wodę.

Kotły olejowe -  zaletą tych kotłów jest możliwość stosowania ich na obszarach nie objętych siecią gazową oraz możliwość wyboru dostawcy paliwa i negocjacji ceny. Zapewniają  podobny komfort ogrzewania i przygotowania ciepłej wody jak gazowe. Dobrze współpracują z urządzeniami automatycznej regulacji.